Πώς γίνεται η διάγνωση;

Ταξινόμηση

Τι είναι οι κακώσεις τυπου SLAP;

Η διάγνωση των κακώσεων SLAP δεν βασίζεται αποκλειστικά στις απεικονιστικές εξετάσεις. Η αναλυτική λήψη ιστορικού και η κλινική εξέταση παίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς τα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με αυτά άλλων παθήσεων του ώμου. Η μαγνητική αρθρογραφία (MR arthrography) θεωρείται πιο αξιόπιστη από την απλή μαγνητική τομογραφία (MRI), ωστόσο πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει υψηλή συχνότητα ευρημάτων τύπου SLAP σε ασυμπτωματικά άτομα, ιδιαίτερα άνω των 40 ετών. Αυτό σημαίνει ότι ένα θετικό απεικονιστικό εύρημα δεν ισοδυναμεί απαραίτητα με αιτία πόνου ή λειτουργικού περιορισμού (Schwartzberg et al., 2016 - Orthopaedic Journal of Sports Medicine).

Ο επιχείλιος χόνδρος είναι μια ινοχόνδρινη δομή που περιβάλλει τη γλήνη του ώμου και συμβάλλει καθοριστικά στη σταθερότητα της άρθρωσης, ενώ στο άνω τμήμα του προσφύεται ο τένοντας της μακράς κεφαλής του δικεφάλου βραχιονίου. Οι κακώσεις τύπου SLAP (Superior Labrum Anterior to Posterior) αφορούν ρήξη ή αποκόλληση του άνω επιχειλίου χόνδρου από πρόσθια προς οπίσθια και παρατηρούνται συχνότερα σε αθλητές overhead αθλημάτων, λόγω των αυξημένων φορτίων που δημιουργούνται από επαναλαμβανόμενες κινήσεις απαγωγής και έξω στροφής. Ο τραυματισμός μπορεί να είναι αποτέλεσμα οξέος μηχανισμού, όπως πτώση σε τεντωμένο άνω άκρο, ή να σχετίζεται με χρόνια υπέρχρηση. Κλινικά εκδηλώνεται συνήθως με βαθύ πόνο στον ώμο, κυρίως στην πρόσθια επιφάνεια, δυσκολία σε κινήσεις πάνω από το επίπεδο των ώμων και αίσθηση «κλικ» ή εμπλοκής, ιδιαίτερα σε δραστηριότητες που φορτίζουν τον δικέφαλο (Andrews et al., 1985 - American Journal of Sports Medicine; Snyder et al., 1990 - Arthroscopy; Dodson & Altchek, 2009 - Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy).

Η πιο γνωστή ταξινόμηση των κακώσεων SLAP περιλαμβάνει τέσσερις βασικούς τύπους. Ο τύπος Ι αφορά εκφυλιστικές αλλοιώσεις χωρίς αποκόλληση, ο τύπος ΙΙ χαρακτηρίζεται από αποκόλληση του άνω επιχειλίου χόνδρου μαζί με τη μακρά κεφαλή του δικεφάλου και αποτελεί τον συχνότερο τύπο, ενώ οι τύποι ΙΙΙ και IV περιλαμβάνουν ρήξεις τύπου “λαβής κάδου”, με ή χωρίς συμμετοχή του τένοντα του δικεφάλου (Snyder et al., 1990 - Arthroscopy).

Κακώσεις τύπου SLAP στον ώμο

Συντηρητική αντιμετώπιση

Η συντηρητική αντιμετώπιση αποτελεί την πρώτη επιλογή στις περισσότερες περιπτώσεις, ειδικά στους τύπους Ι και ΙΙ. Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα φυσικοθεραπείας που στοχεύει στη βελτίωση του εύρους κίνησης, στη μυϊκή ενδυνάμωση, στον έλεγχο της ωμοπλάτης και στον νευρομυϊκό συντονισμό μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση του πόνου και βελτίωση της λειτουργικότητας. Σύγχρονες μελέτες δείχνουν ότι ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών μπορεί να αποφύγει τη χειρουργική επέμβαση με σωστά δομημένη αποκατάσταση (Edwards et al., 2021 - Journal of Shoulder and Elbow Surgery). Παράλληλα, ανασκοπήσεις και κλινικές μελέτες που εστιάζουν σε SLAP βλάβες υπογραμμίζουν ότι η συντηρητική θεραπεία αποτελεί αξιόπιστη πρώτη επιλογή, ειδικά όταν η βλάβη δεν συνοδεύεται από αστάθεια ή ρήξη του στροφικού πετάλου (Dodson & Altchek, 2009 - Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy). Τέλος, δεδομένα από μελέτες που αξιολογούν την πορεία αθλητών μετά από SLAP τραυματισμό δείχνουν ότι η σωστή αποκατάσταση μπορεί να βελτιώσει την λειτουργικότητα και να μειώσει την ανάγκη για χειρουργική επέμβαση (Sayde et al., 2012 - Clinical Orthopaedics and Related Research).

Χειρουργική αντιμετώπιση

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν η συντηρητική θεραπεία αποτύχει ή όταν συνυπάρχει αστάθεια και άλλες σοβαρές βλάβες στον ώμο. Στους νεότερους και αθλητικά ενεργούς ασθενείς εφαρμόζεται συχνότερα η αρθροσκοπική επιδιόρθωση SLAP, ενώ σε μεγαλύτερες ηλικίες ή σε εκφυλιστικές βλάβες προτιμάται όλο και περισσότερο η τενοντοδεσία του δικεφάλου, η οποία φαίνεται να προσφέρει καλά αποτελέσματα (Boileau et al., 2009 - American Journal of Sports Medicine; Ek et al., 2014 - Journal of Shoulder and Elbow Surgery).

Παρότι τα λειτουργικά αποτελέσματα είναι γενικά καλά, η επιστροφή στο προ-τραυματικό επίπεδο δεν είναι πάντα εφικτή, ιδιαίτερα σε overhead αθλητές με ιστορικό υπέρχρησης. Ανασκοπήσεις της βιβλιογραφίας δείχνουν ότι μόνο περίπου οι μισοί έως τα δύο τρίτα των overhead αθλητών επιστρέφουν στο ίδιο αγωνιστικό επίπεδο μετά από κάκωση SLAP (Sayde et al., 2012 - Clinical Orthopaedics and Related Research; Provencher et al., 2013 - American Journal of Sports Medicine).